Komentarz ekspercki Olgi Kozierowskiej, twórczyni konkursu Sukces Pisany Szminką, We Did It In Poland oraz wpływowych kampanii społecznych.
W Polkach tkwi ogromny potencjał przedsiębiorczości. Aspiracje te wyraźnie wpisują się w rosnący trend aktywności biznesowej kobiet w Polsce. Wśród kobiet, które jeszcze nie posiadają własnej firmy, aż 68 proc. chciałoby założyć własny biznes – wskazują dane z raportu towarzyszącego konkursowi Sukces Pisany Szminką. Ponad ¼ pragnęłaby budować firmę na skalę globalną, a połowa – lokalnie. Motywacją ⅓ Polek do prowadzenia własnego biznesu jest chęć dążenia do samodzielności, a dla co 10. jest to wrodzona przedsiębiorczość. Co istotne, rosnąca aktywność przedsiębiorcza kobiet coraz częściej idzie w parze ze świadomym i odpowiedzialnym podejściem do prowadzenia biznesu.
Kobiety w biznesie wiążą przyszłość z ESG
Polskie firmy kierowane przez kobiety dużą wagę przywiązują do kwestii społecznych – 58,1 proc. zarządzanych przez przedsiębiorczynie firm jest pozytywnie nastawionych do zasad i norm związanych z ESG (środowisko, społeczna odpowiedzialność i ład korporacyjny). Z kolei 46,5 proc. ściśle się do nich stosuje w codziennej działalności. Z tej samej analizy wynika, że w przypadku firm kierowanych przez mężczyzn jest to ok. 30 proc. Jedynie 30 proc. przedsiębiorczyń deklaruje, że nie zdecydowałoby się na zatrudnienie w swojej firmie osoby z niepełnosprawnością. To wyraźny sygnał, że firmy przyszłości to te, które zwracają uwagę nie tylko na zyski, ale także na wartości, odpowiedzialność społeczną, kwestie środowiskowe oraz przejrzystość działania. Liderki są tego świadome i często same inicjują zmiany, traktując rozwój swoich firm jako element szerszej troski o społeczeństwo i planetę.
Potencjał zawodowy Polek a wzrost PKB
Pełne wykorzystanie potencjału zawodowego kobiet nie jest wyłącznie kwestią równościową – ma bezpośredni wpływ na tempo wzrostu gospodarczego. Raport jednej z największych firm konsultingowych dotyczący zamykania luki nierówności w zatrudnieniu płci w Europie Środkowo-Wschodniej wskazuje, że pełniejsze wykorzystanie potencjału kobiet mogłoby zwiększyć PKB regionu o kilkanaście procent w perspektywie dekady. W przypadku Polski oznaczałoby to wzrost PKB o 9,2 proc. do 2030 roku, co przekłada się na blisko 300 mld zł dodatkowego dochodu państwowego rocznie.
Podobne wnioski płyną z analizy Polskiego Instytutu Ekonomicznego – wzrost liczby aktywnych zawodowo kobiet w ostatnich latach przełożył się na wzrost gospodarczy o ok. ⅖. Jednak wiele kobiet pozostaje dziś nieaktywnych zawodowo, często w wyniku przerw związanych z opieką nad dziećmi i obowiązkami rodzinnymi, a nie z braku kompetencji czy ambicji. Jednocześnie wskazuje się, że aby utrzymać tempo wzrostu PKB powyżej prognozowanego poziomu 3,5-3,7 proc., konieczne jest włączenie do rynku pracy około 700 tys. nieaktywnych zawodowo kobiet. W warunkach starzenia się społeczeństwa i kurczących się zasobów pracy jest to rezerwa o strategicznym znaczeniu.
Paradoks polega na tym, że z jednej strony kobiety w Polsce są bardzo dobrze wykształcone – stanowią około 58 proc. ogółu studentów – z drugiej jednak ich potencjał nie jest w pełni wykorzystywany. Z raportu PIE wynika, że kobiety z wyższym wykształceniem zarabiają średnio 76 proc. wynagrodzenia mężczyzn posiadających dyplom.
Styl zarządzania kobiet i mężczyzn jest w praktyce bardzo zbliżony – obie grupy jako kluczowe priorytety wskazują wyniki finansowe, kompetencje zespołu oraz dobrą atmosferę pracy. Oznacza to, że bariery awansu kobiet nie wynikają z różnic kompetencyjnych, lecz z uwarunkowań strukturalnych oraz z utrwalonych ról społecznych. Postęp jest jednak widoczny. Dane wskazują, że kobiety w Polsce stanowią 43 proc. osób na stanowiskach kierowniczych i 37 proc. na stanowiskach menedżerskich, co pokazuje, że ich obecność w strukturach zarządczych rośnie, mimo że wciąż utrzymuje się luka płacowa i różnice w tempie awansów.
Debata o aktywności zawodowej kobiet nie powinna być więc sprowadzana wyłącznie do kwestii równości. Jest to przede wszystkim rozmowa o konkurencyjności gospodarki, produktywności i długoterminowym potencjale wzrostu. W warunkach presji demograficznej pełne wykorzystanie kapitału kompetencyjnego kobiet staje się nie tyle wyborem, ile koniecznością rozwojową państwa.
*Badania towarzyszące konkursowi Sukces Pisany Szminką został przeprowadzone z użyciem metodologii CAWI z wykorzystaniem licencjonowanego panelu na reprezentatywnej grupie dorosłych Polaków.
